Laden Evenementen

CODA MUSEUM GEEFT UNIEKE KIJK OP DE RIJKSCOLLECTIE SIERADEN IN DE TENTOONSTELLING ‘RIJKDOM – SIERADEN VAN HET RIJK’

Hoewel ooit gemaakt om te verfraaien, te pronken, te sieren en, bovenal, te tonen, lagen de sieraden uit de collectie van het Rijk in afgelopen decennia opgeborgen in het depot. Met de langdurige bruikleen van ruim 400 sieraden aan CODA in 2015 is daar verandering in gekomen. CODA maakt de sieraden die zij in bruikleen heeft zichtbaar voor een breed publiek in wisselende bloemlezingen en presentaties. De tentoonstelling Rijkdom toont niet alleen de collectie van het Rijk zoals die in bruikleen gegeven is aan CODA, maar toont ook sieraden van het Rijk die bij andere musea ondergebracht zijn. Rijkdom is te zien van 4 november 2018 tot en met 3 februari 2019.

Het Rijk verzamelde van de jaren zestig tot begin jaren negentig ruim 800 Nederlandse sieraadontwerpen; op een uitzondering uit de late 19de eeuw na, voornamelijk uit de twintigste eeuw. In de loop der tijd is deze collectie versnipperd en verspreid over een aantal Nederlandse musea. Door de genereuze bruikleenverstrekking van collega-musea geeft Rijkdom in CODA Museum een goed beeld van de Rijkscollectie sieraden en het belang van de verzamelde ontwerpen binnen het Nederlands sieraadontwerp.

Evenals musea en galeries raakte het Rijk in de jaren zestig van de vorige eeuw in toenemende mate geïnteresseerd in de ontwikkelingen van het Nederlandse moderne sieraad. Het ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk kocht al in 1967 een halskraag met bijbehorend zijden jurk van Gijs Bakker en Emmy van Leersum. Bakker en Van Leersum verzetten zich tegen een product dat gewaardeerd werd enkel om het materiaal en niet vanwege het eigenlijke ontwerp. Zij hadden in 1965 het Atelier voor Sieraden geopend in Utrecht en waren pleitbezorgers van een andere perceptie van het sieraad: het sieraad diende beschouwd te worden als autonome beeldende kunst. Met de aankoop van het werk van Bakker en Van Leersum werd een nieuwe koers voor de opbouw van de Rijkscollectie sieraden ingezet. Jonge edelsmeden onttrokken zich op dat moment in toenemende mate aan de sfeer van particuliere opdrachten, terwijl zij, evenals Bakker en Van Leersum, het sieraad als traditioneel statussymbool bevroegen en ontkrachtten. De ontwikkelingen van dat moment en de relatie van het moderne sieraadontwerp tot de beeldende kunst intrigeerde en daarmee werd de ontwikkeling van de sieraadvormgeving door het Rijk actief gevolgd.

Het Rijk bouwde in eerste aanleg een collectie op om deze op zoveel mogelijk plekken te tonen aan een zo breed mogelijk publiek. Daarbij werd uitgaan van de zogenaamde ‘witte vlekken’: dorpen en steden in Nederland waar de bevolking niet snel in aanraking zou komen met kunst en cultuur. Het ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk kocht daartoe actief Nederlandse beeldende kunst en vormgeving aan die de Nederlandse Kunststichting in reizende tentoonstellingen presenteerde. Van 1973 tot 1980 stelde de Nederlandse Kunststichting vijf sieradententoonstellingen samen die tot de tot de populairste tentoonstellingen kunnen worden gerekend. De tentoonstelling Sieraden (1980) was op meer dan tien plaatsen te zien.

De collectie van het Rijk bestaat uit aankopen, schenkingen en sieraden die voor de Beeldende Kunstregeling (BKR) gemaakt zijn en groeide in aantal tot 1993. Daarna droeg het Rijk het aankopen voor de Rijkscollectie over aan de Mondriaan Stichting. Topstukken van bijvoorbeeld Gijs Bakker, Emmy van Leersum, Robert Smit en Francoise van den Bosch, maar ook het werk van wegbereiders als Nicolaas van Beek en Nicolaas Thuys maken deel uit van de Rijkscollectie. Vanuit het oogpunt de sieraden te tonen aan een zo breed mogelijk publiek, werd een behoorlijk aantal objecten in langdurige bruikleen gegeven aan diverse musea. Het Van Reekum Museum, de voorloper van CODA, was een van de eerste musea die sieraden uit de Rijkscollectie in bruikleen kreeg. Rijkdom toont sieraden uit Rijkscollectie zoals in CODA aanwezig en sieraden uit de Rijkscollecties van het Design Museum Den Bosch, Museum Arnhem, TextielMuseum Tilburg en het Gemeentemuseum Den Haag.

www.coda-apeldoorn.nl/rijkdom